Η ακμή είναι ένα χρόνιο πρόβλημα που η βαρύτητά της ποικίλλει πολύ και δεν είναι αποκλειστικά χαρακτηριστικό της εφηβείας. Εμφανίζεται βέβαια σε μεγαλύτερη συχνότητα σε αυτές τις ηλικίες αλλά μπορεί να εμφανιστεί και σε οποιαδήποτε ηλικία μέχρι τα 40 ή να συνεχιστεί και πέραν αυτής.

Η αιτιοπαθογένεια της ακμής δεν είναι πλήρως γνωστή, πολλοί παράγοντες δεν εμπλέκονται στην εμφάνισή της.

Η κληρονομικότητα, οι ορμονικές διαταραχές, η κακή διατροφή ή το βακτήριο της ακμής είναι μερικοί από τους παράγοντες που βοηθούν στην υπερπαραγωγή σμήγματος, μπλοκάρισμα των σμηγματογόνων αδένων με αποτέλεσμα την εμφάνιση ακμής.

Κυρίως προσβάλλει το πρόσωπο, το άνω μέρος του θώρακος και τη ράχη. Προκαλεί άσχημη ψυχολογική διάθεση κυρίως στις νεαρές ηλικίες και πολλές φορές υποτροπιάζει.

Η έγκαιρη θεραπεία της ακμής είναι πολύ σημαντική διότι προλαμβάνει το σχηματισμό ουλών. Η θεραπεία της ακμής ποικίλλει ανάλογα με το είδος, τη βαρύτητά της, την ηλικία του ασθενούς και την εποχή του έτους.

Σε μικρές ηλικίες και για ήπια μορφή ακμής συνήθως προτείνετε τοπική θεραπεία. Ο καθαρισμός προσώπου με ειδικά σαπούνια για ακνεϊκά δέρματα που βοηθούν στην απομάκρυνση του σμήγματος είναι απαραίτητος πριν την εφαρμογή κάποιας ειδικής κρέμας που ελέγχει τη λιπαρότητα. (πολλές από αυτές περιέχουν ειδικά αντιβιοτικά όπως αζελαιϊκό οξύ και υπεροξείδιο του βενζολίου). 

Σε πιο εκτεταμένες ή σοβαρότερες μορφές ακμής συνδυάζεται η τοπική θεραπεία με αντιβιοτικά από το στόμα. Η χρήση των αντιβιοτικών αυτών πρέπει να γίνεται κάτω από ιατρική παρακολούθηση και να υποβάλλεται ο ασθενής σε εξετάσεις αίματος κάθε μήνα. Αντιβιοτικά που συνήθως χρησιμοποιούνται είναι η τετρακυκλίνη, μινοκικλύνη και αζιθρομυκίνη και σε σπάνιες περιπτώσεις με ρετινοειδή. Καθότι όμως η χρήση όλων αυτών των αντιβιοτικών έχει παρενέργειες π.χ. ξηρότητα δέρματος, βλεννογόνων καθώς και αλλοιώσεις στο αίμα, πάντα ο ασθενής χρήζει ιατρικής παρακολούθησης από δερματολόγο.

Όταν υπάρχει ορμονική διαταραχή που οδηγεί σε ακμή (π.χ.πολυκυστικές ωοθήκες) πολλές φορές οι δερματολόγοι συνιστούν θεραπεία με αντισυλλιπτικά ή ορμόνες.

Ειδικά για την καλοκαιρινή περίοδο οι ασθενείς με ακμή πρέπει να γνωρίζουν τα εξής:

Ο ήλιος και το θαλασσινό νερό βοηθούν τις περισσότερες φορές την ακμή αλλά η έκθεση στον ήλιο πρέπει να γίνεται με μέτρο και με τη χρήση πάντα του κατάλληλου αντηλιακού καθότι το ακνεϊκό δέρμα είναι πολύ φωτοευαίσθητο.  Η επιλογή του αντηλιακού θέλει ιδιαίτερη προσοχή καθότι πολλά αντηλιακά που δεν είναι σχεδιασμένα για ακνεϊκό δέρμα ή δέρμα με τάση λιπαρότητας μπορεί να επιδεινώσουν την ήδη υπάρχουσα ακμή.

Άλλοι παράγοντες που επηρρεάζουν την ακμή είναι η διατροφή (καλό είναι να αποφεύγεται η σοκολάτα, το κακάο, τα τηγανητά και γενικώς τα βαριά φαγητά), η εφίδρωση (αν ο ασθενής εργάζεται σε θερμό και υγρό περιβάλλον μπορεί να έχουμε επιδείνωση μέχρι και 15%) καθώς και το στρες (θυμός, άγχος κλπ).

Η μετεφηβική ακμή είναι συνήθης σε γυναίκες 30-40 ετών και συνήθως υποχωρεί μετά την τέταρτη δεκαετία. Τα σπυράκια της ακμής αυτής εμφανίζονται συνήθως στο πηγούνι και τη γνάθο και καταλήγουν σε επώδυνα οζίδια βαθιά στο δέρμα. Η μετεφηβική ακμή εμφανίζει έξαρση λίγες μέρες πριν την έμμηνο ρύση. Και για αυτές τις ηλικίε όμως υπάρχουν ειδικά καθαριστικά και κρέμες και καλό είναι να χρησιμοποιούνται.

Συνοπτικά λοιπόν μπορούμε να πούμε ότι:

• δεν πρέπει να πιέζουμε τα σπυράκια που εμφανίζονται σε οποιοδήποτε σημείο του σώματος
• να πλένουμε τα σημεία αυτά με τα ειδικά σαπούνια
• να εφαρμόζουμε κρέμες που προορίζονται για ακνεϊκά ή λιπαρά δέρματα
• να προσέχουμε τη διατροφή μας και
• σε βαριές περιπτώσεις όταν δε βλέπουμε αποτελέσματα με τις τοπικές θεραπείες να επισκεπτόμαστε το δερματολόγο μας

Και μην ξεχνάτε: Ένα λαμπερό, υγιές δέρμα συμβάλλει κατά πολύ και στην ψυχική μας υγεία και μας κάνει να νιώθουμε όμορφα!

Κόντου Σοφία

Φαρμακοποιός